على صدرايى خويى
20
كافى پژوهى در عرصه نسخه هاى خطى ( فارسى )
رياست يا قطبيّت آن سلسله ، انتخاب مىكند . اين نوع اجازه ، از قديم الايّام رايج بوده و امروزه نيز در ميان سلسلههاى مختلف تصوّف ، متداول است . از ويژگىهاى مهمّ اين نوع اجازه - كه به آن ، اجازهء طريقتى نيز گفته مىشود - در حوزهء جغرافيايى ايران ، فارسى بودن آن است ، در حالى كه ديگر نوع اجازات ، اغلب به عربى نگاشته شدهاند . 4 . اجازهء ذكر ، نوعى از اجازهء عرفانى است كه طى آن ، استاد عرفانى ( مراد ) به شاگرد خود ( مريد ) ، اجازهء گفتن ذكر خاصّى را اعطا مىكند . عرفا معتقدند كه گفتن اذكار بدون اجازه استاد ، اثرى ندارد و در برخى اوقات نيز اثر معكوس دارد . آية اللَّه مرعشى رحمه الله در الاجازة الكبيرة ، به اين قسم از اجازه ، اشاره كرده ، مىنويسد : إنّى أروى أدعية مأثورة عن أهل البيت عليهم السلام ، مسندة معنعنة و قد جرّبتُها مراراً . ضمن تلك الأدعية ما حدّثنى به و أجاز لى فى قرائته يوم الغدير 18 ذى الحجّة سنة 1334 عند قبر جدّى أمير المؤمنين عليه السلام ممّا يلى الرأس الشريف ، حجّة الإسلام العلّامة الأديب الورع النسّابة آية البارى ، السيّد مهدى بن على الموسوى البحرانى الغريفى النجفى . . . . « 1 » اجازهء استخاره نيز قسمى از اين نوع اجازه است كه طى آن ، كسى كه در استخاره معتبر بوده ، به شخصى طريقه و روش استخارهء خود را اجازه مىدهد . 5 . اجازهء امور حسبيّه . نوعى از اجازات فقهى است كه طى آن ، فقيهى كه مرجعيّت عام دارد ، به شاگردش اجازه مىدهد كه امور حسبيّه ( مانند سرپرستى ايتام ، اموال مجهول المالك ، طلاق غايب ، اجراى حدود شرعى ) را - كه از اختيارات ولىّ فقيه است - ، عهدهدار شود . « 2 » 3 / 1 . اجازات حديثى اجازه ، اصطلاحى در علوم حديث است كه به گونهاى خاص از فراگيرى حديث ، دلالت دارد . اين واژه ، مصدر باب افعال از مادهء « ج و ز » و در اصل به معناى
--> ( 1 ) . الإجازة الكبيرة ، ص 445 . ( 2 ) . ر . ك : دايرة المعارف تشيّع ، ج 1 ، ص 470 .